Lịch Sử Nhân vật

Nhân vật: Xa Văn Nọi

Xa Văn Nọi là thủ lĩnh Mường Xang, nay thuộc huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La, từng là nghĩa sĩ Cần Vương, chỉ huy cánh quân Mộc Châu chống quân Pháp trong những năm 1875 – 1888.

Năm 1887, hàng ngũ những người chỉ huy phong trào chống pháp hưởng ứng hịch Cần Vương của vua Hàm Nghi do quan đại thần Tôn Thất Thuyết đứng đầu đã phân hóa. Ngày 3/12/1887, Cầm Bun Hoan, thủ lĩnh châu Mường La đã dẫn quân pháp do viên quan tư Ouderine ( Uđơrin ) chỉ huy xuất phát từ Bảo Hà (Lào Cai ) và đến giữa tháng 1/1888 thì đến Mường La, nay là thị xã Sơn La. Mặc dù lực lượng của chúng đông hơn, có vũ khí tốt hơn, nghĩa quân Mường La đã dựa vào pháo đài bản cá ( nay thuộc xã Chiềng An, thị xã Sơn La) chống lại quyết liệt. Sau nhiều ngày cầm cự, nghĩa quân đã xông ra khu ruộng Xam Kha đánh giáp lá cà với địch. Nhiều lính Pháp đã ngã gục trước lưỡi dao, mũi mác của nghĩa quân. Nhưng cuối cùng Pháp vẫn chiếm được Sơn La ; Cầm Bun Hoan được làm tuần phủ, trông coi các châu mường năm trong vùng Thái Đen.

Trong khi đó, Xa Văn Nọi vẫn tiếp tục vận động nhân dân ra nhập nghĩa quân và tổ chức đội ngũ tập luyện ở Phiêng Luông ( nay là xã Chiềng Đi và khu nông trường Mộc Châu ). Việc đang tiến hành thì có kẻ phản bội dẫn đường cho giặc vây bắt Xa Văn Nọi, đem về giam ở đồn Pák Giạng ( Mường La ). Thực dân pháp ra sức dụ hàng không được nên đã tra tấn dã man Xa Văn Nọi. Xa Văn Nọi kiên quyết không hàng nên cuối cùng đã bị quân thù chôn sống. Nghĩa sĩ Cần Vương tiêu biểu này đã chọn cho mình cái chết kiên trung bất khuất.

Bình luận

error: Content is protected !!