Địa danh

Địa danh Mường Xang – Mộc Châu – Sơn La

Mường Xang còn được gọi là Mường Mok ( mường sương mù ) . Địa danh Mường Xang xuất hiện trong truyền thuyết về cuộc di dân lớn của người Thái trắng từ Lào sang . Đó là do phát âm chệch từ “Mường Khang” có nghĩa là “mường gang thép”. Tương truyền rằng Pha-nha Nhọt-chom-khăm , thủ lĩnh cuộc di dân Lào vào Mường Xang , lúc sinh ra suốt ba năm chỉ bú , không ăn , không nói , hay ngồi khóc . Vua cha rất lo bèn bế con đi chỉ tất cả những món ăn ngon nhất, xem con thích ăn món gì . Nhọt Khăm không chỉ vào món cao lương mĩ vị nào, mà chỉ vào lưỡi cày bằng gang . Vua cha cho chặt mũi nhọn của lưỡi cày đem tán nhỏ mớm cho ăn . Bé ăn lưỡi cày lớn nhanh như thổi trở thành một thanh niên tuấn tú . Để ghi nhớ công ơn của Nhọt Khăm , khi đến nơi cư trú ổn định , người ta đặt tên quê hương mình là Mường Khang , sau chuyển âm thành Mường Xang . Trung tâm của châu mường đặt ở nơi có núi Pha khỉ-xút ( núi sáp ong ) và chùa Vặt Hông gắn liền với truyền thuyết của tổ tiên người Thái di cư từ Lào sang .

Đất Mường Xang xưa rất rộng , gồm các mường nhỏ sau : Mường Chiềng Ký , nay thuộc huyện Đà Bắc tỉnh Hòa Bình , Mường Ét , Xiêng Khọ , nay thuộc tỉnh Hủa Phăn ( Lào ) . Chiềng Đi , Chiềng Ban còn gọi Tú Nang , Pua Tao , Chiềng Cang , Chiềng Ve , Xuân Nha , nay là những vùng đất thuộc huyện Mộc Châu .

Mường Xang còn có tên là Mộc Châu , thuộc lộ Đà Giàng thời Trần và sau được ghi nhận trong Dư địa chí của Nguyễn Trãi vào thời Lê sơ. Năm Thiệu Bình thứ nhất đời Lê Thánh Tông ( 1434 ) , triều đình thừa nhận ranh giới đất Mộc Châu tương đương đất Mường Xang cũ . Đến thời Cảnh Hưng thứ 36 , đời Lê Hiến Tông ( 1775 ) chúa Trịnh thấy đất châu rộng quá , anh em trưởng thứ tù trưởng bất hòa nên đã chia làm ba châu : Đà Bắc ( so với đất Mường Xang cũ là Mường Chiêng Ký ) , Mã Nam ( so với đất Mường Xang cũ là Mường Ét , Xiềng Khọ ) và Mộc Châu.

Hiện nay Mường Xang là huyện Mộc Châu thuộc tỉnh Sơn La . Về ý nghĩa của địa danh Mộc Châu , còn ý kiến cho rằng đó là phiên âm từ tiếng Thái gọi là Mường Mok .Lại có người cho rằng địa danh này được dùng để chỉ châu có nhiều gỗ quý nổi tiếng.

Bình luận

error: Content is protected !!